
Wskazówki ograniczające ryzyko upadków
Szanowny Pacjencie, Rodzino.
Podejmijmy wspólne działania w celu ograniczenia upadków u naszych podopiecznych.
Upadki są jedną z poważnych przyczyn utraty sprawności, szczególnie wśród osób starszych. Do większości upadków dochodzi podczas wykonywania prostych czynności np.:
- wstawanie,
- siadanie,
- pochylanie się,
- czy chodzenie.
Przyczyny upadków to głównie stan chorobowy pacjenta, brak mobilności oraz zaburzenia równowagi, zaburzenia wzroku i słuchu, wiek ale również zagrożenia ze strony otoczenia, (złe oświetlenie, nieodpowiednie obuwie, śliskie podłogi).

Wskazówki dla pacjentów pozwalające na ograniczenie ryzyka upadków.
Przy przyjęciu do szpitala
- Podaj lekarzowi informację na temat dotychczasowych upadków i dokładnie opisz towarzyszące im okoliczności.
- Koniecznie powiadom lekarza o wszelkich przyjmowanych regularnie lekach, łącznie z preparatami ziołowymi, a także o zażywanych doraźnie, dostępnych bez recepty,
- Szczerze odpowiedz na pytania dotyczące zakresu poruszania się, wstawania, kłopotów z utrzymaniem równowagi.
- Przećwicz w obecności pielęgniarki korzystanie z przycisku „przywoływacza” i korzystaj z niego w sytuacji wystąpienia zawrotów głowy, zaburzeń równowagi.
- Dowiedz się, gdzie jest załącznik światła, abyś w nocy mógł z niego swobodnie skorzystać.
- Proś o pomoc zawsze gdy jej potrzebujesz.
W trakcie pobytu w szpitalu.
- Noś stabilne obuwie na płaskim obcasie z podeszwą antypoślizgową, stabilizującą staw skokowy.
- Korzystaj z uchwytów ściennych, taboretów lub pomocy osób trzecich w trakcie kąpieli pod prysznicem.
- Przestrzegaj zaleceń personelu medycznego dot. zakazu samodzielnego chodzenia, zbyt energicznego schylania się, podnoszenia lub wstawania z łóżka.
- Trzymaj rzeczy, z których korzystasz blisko siebie.
- Nie wychylaj się po przedmioty, które znajdują się na podłodze poza zasięgiem twoich możliwości.
- Po dłuższym leżeniu w łóżku, wstawaj stopniowo – najpierw usiądź nie spuszczając nóg, następnie powoli opuść nogi, i jeśli nic się nie dzieje wstań.
- Zachowaj szczególną ostrożność w trakcie czynności porządkowych na oddziałach (mycie).
- Zachowaj ostrożność podczas chodzenia w okolicy drzwi otwierających się na zewnątrz.
- Korzystaj z laski, balkonika, wszelkich uchwytów, pomocy personelu w przypadku trudności z poruszaniem się, przy zaburzeniach równowagi.
Kontynuacja działań zapobiegawczych w domu:
- Zadbaj o właściwe wyposażenie pomieszczenia.
- Zwróć uwagę na wygodne i stabilne obuwie, sprzęt techniczny (np. laski, kule) potrzebny do bezpiecznego poruszania się.
- Postaraj się aby wysokość łóżka, mierząc od górnej krawędzi materaca do podłogi wynosiła ok. 50 cm.
- Zadbaj aby krzesła i fotele były solidne i stabilne, a oparcie o odpowiedniej wysokości, poręcze zamocowane równolegle do siedziska a siadając sprawdź czy swobodnie opierasz obie stopy o podłoże.
- Dobrze oświetl schody, a na krawędziach stopni przymocuj taśmę antypoślizgową. Po obu stronach schodów, mniej więcej 60-80 cm powyżej stopni, zainstaluj poręcz o okrągłym przekroju umożliwiającą lepszy chwyt.
- Zainstaluj obok wanny lub w kabinie prysznicowej drążki o chropowatej powierzchni, dno wanny lub brodzika zabezpiecz wkładając maty antypoślizgowe przymocowane przyssawkami.
- Myj się na specjalnych krzesłach lub ławeczkach jeśli nie potrafisz stać długo pod prysznicem ani samodzielnie wyjść z wanny.
- Zamocuj uchwyty w ścianie pozwalające bezpiecznie wstać z podwyższonego sedesu.
- Rozmieść przedmioty codziennego użytku w taki sposób aby przy ich wyjmowaniu nie było konieczne wchodzenie na stołki lub nadmierne schylanie się.
- Zamontuj wyłączniki światła w sposób umożliwiający natychmiastowy dostęp po wejściu do pomieszczenia (pokój, WC, itp.).
- Wykorzystuj pomoce techniczne zmniejszające ryzyko upadków, takie jak: laski, trójnogi, podpórki dwukołowe lub czteropunktowe, potocznie zwane balkonikami do kompensowania niedoborów siły mięśniowej, poprawy koordynacji ruchów lub zwiększenia wytrzymałości,
- Noś obuwie posiadające podeszwę antypoślizgową, łatwe do włożenia i ściągnięcia, dopasowane do stopy oraz odpowiednio stabilizujące stopę.
- Pamiętaj o konieczności wolnego przyjmowania pozycji pionowej po leżeniu lub dłuższym siedzeniu oraz o wykonaniu przed wstaniem ruchów zginania i prostowania stóp w dwóch kierunkach – podeszwowym i grzbietowym, w celu zmniejszenia ryzyka upadku wynikającego z nagłego spadku ciśnienia krwi po zmianie pozycji.
UWAGA!
- Usprawniaj chód
- Korzystaj ze starannie dobranych pomocy technicznych np. balkonik, laska
- Ucz się podnoszenia po upadku
- Przechodź powoli z pozycji leżącej do siedzącej
- Pamiętaj o właściwym oświetleniu oraz o właściwym doborze obuwia
Pliki do pobrania
-
Zestaw ćwiczeń usprawniające chód i mechanizmy odpowiedzialne za utrzymanie równowagi (pdf, 392 KB)
-
Zasady obowiązujące przy korzystaniu ze środków pomocniczych (pdf, 112 KB)
-
Schemat podnoszenia się po upadku (pdf, 166 KB)
-
Zasady obowiązujące przy zmianie pozycji (pdf, 207 KB)
-
Zasady obowiązujące przy prostych czynnościach dnia codziennego (pdf, 159 KB)
-
Ulotka Wskazówki dla Pacjentów i ich Rodzin dotyczące profilaktyki ryzyka upadków (pdf, 383 KB)